Si mund të gjesh shpejt informata në internet per gjuhen angleze?

kerkim ne internet per anglishtNëse dëshiron të sigurosh informata për një temë (p.sh., për një referat apo për interesa private), ekzistojnë mundësi të ndryshme:

Pyes mesuesin/et

Një zgjidhje shumë e mirë është nëse e njeh dikë që ka njohuri për këtë temë. Atëherë ky person  (mesues/e) mund të t’i sqarojë të gjitha pyetjet e mundshme dhe të të ndihmojë më tej. Pra, mendoje mirë nëse mund ta gjesh dhe ta pyesësh dikë (ndoshta prindërit ose mësuesi/ja mund të ta jepnin një këshillë). Mbase së pari duhet të shkruash një letër ose e-mail, ose të telefonosh për të organizuar një takim.

Informatat nga librat dhe bibliotekat

Ka qindra vjet që librat janë pothuajse burimet më të rëndësishme të informatave. Pra, për çdo temë do të gjesh diçka nëse në afërsi ke një bibliotekë ose një librari. Njeriu i gjen informatat

1.) në librat shkencorë-popullarizues (p.sh., për kafshët, profesionet etj ….)

2.) në leksikone ose në vepra të tjera referimi dhe

3.) në revista. Patjetër përdori këto burime të rëndësishme. Është e rëndësishme ta kuptosh se si duhet kërkuar në bibliotekë. Me siguri bibliotekistja të shpjegon funksionimin dhe të ndihmon. Se a ekziston një libër apo një artikull për temën tënde, këtë po ashtu mund ta gjesh në internet.

Informata nga interneti

Nëse ke kompjuter me internet, ky është burim shumë i mirë i informatave. Më së thjeshti vazhdo kësisoj:

• Zgjidhe një makinë të mirë kërkuese, p.sh. Google (kërko në: http://www.google.com).

• Jep një shkurtesë sa më të saktë të mundshme (më mirë: dy apo më shumë shkurtesa) për temën tënde (p.sh.«gramatika angleze, anglishtja ne mesjete» nëse dëshiron të dish diçka për historine e gjuhes angleze; ose «luani, fabulat», nëse kërkon fabula me luanë).

• Kryesisht fiton pastaj një zgjedhje të madhe të ueb-faqeve. Shiko në mos është ndonjëra nga Wikipedia. Wikipedia është një leksikon i mirë në internet dhe ekziston në shumë gjuhë (mund të japësh http://www.wikipedia.org dhe pastaj sipër, në të djathtë, në fushën e kërkimit, jep shkurtesën). Në shumë gjuhë ekzistojnë po ashtu faqe speciale për fëmijë dhe të rinj (gjermanisht, p.sh., http://www.blinde-kuh.de, http://www.helles-koepfchen.de ose përmbledhja http://www.kinderonline.ch); në gjuhën shqipe mund t‘i shikosh faqet vijuese, edhe pse nuk janë veçanërisht për fëmijë: http://www.mjellma.net/revistamjellma, etj. Burim i mirë janë po ashtu edhe arkivat e gazetave të mëdha, ku zakonisht artikujt kushtojnë pak para. Falas janë artikujt në arkivin e nxënësve/eve http://www.fundus.org. Ai që di një gjuhë tjetër, po ashtu patjetër duhet të kërkojë në këtë gjuhë. Shpeshherë kjo të sjell rezultate shumë interesante.

• Shpesh njeriu, në shumë informacione, mund ta harrojë vetveten. Ky është një rrezik. Pra, kërko me mend dhe saktësisht se cilat faqe (tekste, fotografi, audiofajle) mund t’i shërbejnë diçka mirëfilli qëllimit tënd. Shtypi vetëm ato.

• Prej internetit po ashtu mund të shkarkosh edhe libra për temën tënde. Për këtë duhet të japësh ose emrin e temës sate dhe shkurtesën «libra» (shembull: «Jeta në lashtë- si, librat»), ose i shfrytëzon katalogët e librave online (gjermanisht p.sh. http://www.books.ch ose http://www.buchhandel.de; për gjuhën angleze mund të shikosh në www.mesojanglisht.com , ose per gjuhen shqipe: http://www.gjuhashqipe.com ose http://www.portalialbanologjik.net).

• Në internet, po ashtu, ndodhin edhe shumë keqpërdorime. Kujdes nga pikat vijuese: Mos ia kumto askujt emrin tënd, adresën tënde ose e-mailin. Po ashtu kujdes nga takimet. Mos porosit asgjë pa pëlqimin e prindërve tu. Mos kliko në vegëza/ linke që të duken të çuditshme. Në raste të dyshimta kërkoje ndihmën e prindërve tu ose të mësueses/it.

Këshilla për mësimin e vjershave ne anglisht

meso poezi ne anglishtKëshilla për mësimin e vjershave ne gjuhen angleze.

• Fillimisht lexoje me zë tejetej një ose dy herë vjershën; sqaroji të gjitha paqartësitë.

• Shoshite vjershën në mendje; mundohu të parafytyrosh diçka për çdo strofë (krijo një pamje të brendshme për çdo strofë).

• Merre strofën e parë dhe lexoja vetes edhe një herë me zë. Pastaj, deklamoji përmendsh dy vargjet e para.

• Lexoji dy vargjet e ardhshme; deklamoji tash përmendsh vargjet 1–4 (mbase duhet ta provosh këtë disa herë!)

• Merr pastaj gjithmonë dy vargje të reja dhe përsëriti vargjet tashmë të mësuara! Përpiqu që vargjet t’i deklamosh bukur dhe me forcë shprehëse!

• Nëse ke një aparat të incizimit (pajisje MP3 ose ngjashëm): Incizoje vjershën, por gjithmonë duke lënë një pauzë të gjatë para dy vargjeve. Lëshoje pastaj incizimin dhe provo që në pauzë ta deklamosh tekstin e kësaj vjershe!

Ushtrimi, trajnimi dhe mësimi i gjuhes angleze

mesoni anglisht ne internetKëtu gjen edhe shtatë këshilla të tjera të çmuara të nxënies për të ushtruar dhe për të mësuar përmendsh te gjuhes angleze!

1. Atë që e ushtron drejtpërdrejt para gjumit, shpesh ngulitet në kujtesë në mënyrë veçanërisht të mirë! Para se të shkosh në shtrat, përsëriti fjalët e vështira të anglishtes, vjershën që duhet ta dish në mëngjes, rendin e 12-të (1×12, 2×12 …) ose atë që zaten duhet ta mësosh. Fike dritën dhe mrekullohu të nesërmen se si e ditke befas mësimin e ushtruar!

2. Ajo që e shkruan dhe pastaj ia deklamon vetes me zë, mbetet më mirë në kujtesë, sesa ajo që vetëm e lexon. Shkruaje në letër atë që e ke mësuar (drejtshkrimin ose fjalët e tua anglisht, vitet, bimët dhe çdo gjë tjetër). Deklamoja vetes me zë. Tash je marrë me tri «kanale»: të lexuarit – të shkruarit – të folurit. Kjo është më mirë për qëndrueshmërinë e detyrës së më- suar, sesa nëse ti mëson vetëm nga një kanal.

3. Më mirë e mban mend atë që mund ta konkretizosh ose ta ilustrosh përmes një skice, një vizatimi ose një diagrami, sesa atë që vetëm e ke shoshitur në kokë. Për ta bërë një skicë të mirë, duhet ta kesh kuptuar vërtet lëndën. Pra, skica të ndihmon për ta shoshitur në kokë krejtësisht saktë detyrën e mësuar. Dhe ajo është një mjet i mirë për të mbajtur në mend diçka.

4. Ndonjëherë, për të mbajtur në mend një mësim, ndihmojnë sajesat e veçanta për të kujtuar diçka. Për shembull, përmes një fjalie, njeriu mund ta shquajë mirë rendin e planetëve «Mrika e vuri në tokë macen e Jetmirit, sepse ajo urinoi natën.» (Merkuri, Venera, Toka, Marsi, Jupiteri, Saturni, Urani, Neptuni). Provoje që, sa herë harron diçka në mënyrë të përsëritur, të bësh vetë sajesa të tilla të mbamendjes!

Po ashtu, të përdorshme janë edhe vargjet e rimuara. Shembull: Një, katër, katër, katër-Skënderbeu bashkon shqiptarët në vatër (Besëlidhja e Lezhës në vitin 1444). Vargjet e tilla, falë ritmit dhe rimës, na mbeten në kokë më mirë se rregullat dhe fjalitë «normale». Gjej vetë vargje të tilla, sepse ato të ndihmojnë!

5. Në vend se të qëndrosh gjatë në tryezën e punës, është mirë që ndonjëherë për përsëritjen dhe ushtrimin të bësh si në vijim: Sillu rreth e rrotull ngadalë në dhomë, duke ia pëshpëritur vetvetes me gjysmë zëri fjalët.

6. Një këshillë për mësimin përmendsh të fjalëve në anglisht.  Shumë njerëz i mësojnë fjalët më mirë nëse ato janë përgatitur për t’u mësuar në një fjali të shkurtër apo në shprehje. Pra, mësoje jo vetëm fjalën anglisht «the night» (nata), por lidhur me të shkruaje edhe një fjali të shkurtër (p.sh., «the night is dark») dhe mësoje. Veç kësaj, krahasoje po ashtu këshillën në fund të gT8 «Puna me kartotekë mësimore»

Nxënia e gjuhes angleze në mënyra të ndryshme

te mesuarit anglishtanglishtNëse dëshiron të mësosh diçka vërtet me themel, më së miri është të përdorësh shumë shqisa ose «kanale». Pra, jo vetëm lexo, por po ashtu:

  • shkruaj
  • punoje një skicë, një vizatim a një tabelë
  • përmblidh diçka në kokë
  • fol me zë të ulët me vetveten, duke e ritreguar mësimin
  • tregoja dikujt mësimin
  • vepro duke provuar ose duke imituar diçka personalisht

Këtu ke tre shembuj:

1. Të nxënit e fjalëve : (për drejtshkrim ose në ndonjë gjuhë të huaj):

Jo vetëm t’ i lexosh fjalët tejetej, por gjithmonë merri tri fjalë dhe me to ndërtoje ndërtoje një fjali. Shkruaje këtë fjali dhe lexoje me zë për vete a për dikë tjetër.

2. Përgatitja e një provimi për diçka nga gjuha angleze:

Lexoje me themel çdo gjë që duhet të dish. Lexoje edhe një herë dhe nënvizoje ose ngjyrose me të verdhë çdo gjë që mendon se është posaçërisht e rëndësishme. Puno skica a skicime ku ato përshtaten. Dhe, më pas, tregoja vetes ose dikujt tjetër atë që ke lexuar.

3. Zgjidhja e llogaritjeve tekstore (llogaritje me tekst):

Lexoje saktësisht tejetej llogaritjen. Lexoje edhe një herë tejetej dhe nënvizoje ose ngjyrose me të verdhë atë që është më e rëndësishmja. Fol me zë të ulët me vetveten për atë që e di dhe atë që është kërkuar. Nëse është e mundshme, punoje për të një skicë a një vizatim.

Gjetja shpejt e shpejt e diçkaje në fjalor anglisht shqip ose në leksikon

meso permendesh anglisht

Te kujtuarit e fjaloritShumë vepra referimi janë të ndërtuara sipas alfabetit. Të tillë janë fjalorët drejtshkrimorë, fjalorët dygjuhësorë, leksikonët, libri i numrave të telefonit, regjistrat etj. Këta libra janë shumë të rëndësishëm për ne, sepse përmbajnë informata të rëndësishme. Ne duhet t’i përdorim patjetër. Mirëpo, këtë mund ta bëjmë vetëm nëse e njohim ABC-në përmendsh si dhe i zotërojmë disa truke. Kush nuk i di këto, nuk mund t’i përdorë drejt këta libra dhe është jashtë loje. Këtu i gjen «Rregullat më të rëndësishme të lojës» dhe shumë këshilla të përdorimit sipas rendit alfabetik të veprave të referimit. Ushtroji më së miri së bashku me dikë, sepse është më dëfryese!

1. Mësoje ABC-në aq mirë përmendsh sa të mund ta recitosh pa problem. Këshilla për ushtrime:

• Mësoji shkronjat në grupe: abcç ddheë, fggjh, ijkl, llmnnj, opqr, rrssht, thuvx xhyzzh.

• Këndoje një këngë që e di për ABC-në ose sajoje një vetë!

• Punoje një rrip të gjatë me krejt ABC-në. Mbuloje me gisht një shkronjë pa e shikuar fare. Cila shkronjë është fshehur?

• Shkruaje çdo shkronjë në një skedë të vogël. Përziej mirë skedat. Tërhiqi dy skeda dhe dallo shpejt e shpejt: Cila shkronjë është përpara në ABC? Bëje këtë shumë shpesh.

• Punoje të njëjtën me tri skeda; renditi sipas rendit në ABC.

• Merri skedat, tërhiqe një shkronjë dhe dallo shpejt e shpejt: Gjendet kjo shkronjë më afër fillimit, mesit apo fundit të ABCsë?

• Merri skedat, tërhiqe një shkronjë dhe thuaj shpejt: Cila shkronjë ndodhet në ABC para kësaj shkronje dhe cila pas saj?

• Tërhiqe një skedë dhe provo pastaj të hapësh fjalorin përafërsisht aty ku gjenden fjalët me këtë shkronjë (për shembull, B-fjalët më afër fillimit, V-fjalët më afër fundit…).

• Renditja e fjalëve sipas alfabetit: Shkruaje një listë me kafshë, me bimë ose me diçka tjetër dhe renditi sipas alfabetit! Po ashtu, mund t’i renditësh sipas alfabetit edhe fjalët e fjalive të gazetës ose të një libri.

2. Fjalorët anglisht shqip dhe shqip anglisht dhe veprat e tjera të referimit janë ndërtuar kësisoj:fjalor anglisht

Të gjitha fjalët janë të renditura sipas alfabetit, duke filluar nga shkronjat e para (së pari i gjejmë fjalët me A, pastaj fjalët me B etj.; abanoz – bar – cak …). Brenda shkronjës së parë, fjalët janë renditur sipas shkronjës së dytë (te A-fjalët së pari gjenden ato me aa, pastaj ato me ab, pastaj ac, aç, ad etj.: a – abetare – acar – açik – adresë). Brenda shkronjës së dytë ato janë renditur sipas shkronjës së tretë: abdikim – abetare – absolut – abuzim etj. Brenda shkronjës së tretë ato janë renditur sipas shkronjës së katërt etj.

Këshilla për ushtrime (më mirë është vetë i dytë!):

• Puno lista me emra kafshësh, bimësh ose shtetesh të cilat të gjitha fillojnë me shkronjën e njëjtë (p.sh., Australia, Amerika, Austria, Anglia etj.). Më pas, renditi me alfabet sipas shkronjave të dyta!

• Merr skeda të vogla dhe kopjo prej fjalorit fjalë të cilat fillojnë me shkronja të njëjta. Përziej skedat dhe pastaj renditi sipas shkronjave të dyta dhe të treta!

• Merreni fjalorin anglisht dhe shtroni të dytë së bashku pyetje të këtilla: «Cila fjalë vjen e para: mësoj, apo mëtoj? ditë, apo dritë? parakaloj, apo parandaloj?»

• Shkruaj dhjetë fjalë që të bien në mend. Kërkoji në fjalor sa më shpejt që është e mundshme. Mate kohën. Provo një ditë më vonë ta përmirësosh kohën tënde! Kjo mund të bëhet më mirë vetë i dytë dhe të luhet si garë.

Njohja dhe përdorimi i llojeve të ndryshme të të lexuarit ne anglisht

Te lexuarit ne gjuhen anglezeNëse ti lexon anglisht, nuk lexon gjithmonë në të njëjtën mënyrë. Varësisht prej tekstit dhe situatës, njeriu lexon ndryshe. Dallohen mënyrat e të lexuarit si në vijim:

  • leximi fluturimthi ose diagonal, përmes të cilit e krijon një ide dhe përcakton saktësisht se çka dëshiron të lexosh pastaj, Shembull: Leximi fluturimthi i një gazete. Shpesh shikohet vetëm titulli ose mestitulli dhe vetëm disa artikuj të veçantë lexohen krejt. Ngjashëm veprohet edhe me prospektet.
  • leximi zbavitës, ku nuk është e thënë doemos të kuptohet çdo detaj, Shembull: leximi i një tregimi zbavitës ose i një komedie për t’u zbavitur. Tekste të tilla mund të lexohen mirë edhe duke qenë i shtrirë në dysheme ose në shtrat.
  • leximi që i referohet një qëllimi të caktuar ose leximi kërkues, Shembull: Kërkimi i një informate në planin e udhëtimit, në leksikon ose në fjalor.
  • leximi krejtësisht i përpiktë, Shembull: Një tekst shkencor-popullarizues ose një llogaritje tekstore, që të kuptohet plotësisht në përmbajtjen e tij/saj, duhet të lexohet tejetej dhe saktësisht. Kjo bëhet më së miri duke qenë i përqendruar në tryezën e punës, aty ku ka mundësi të mbahen edhe shënime për tekstin.

E rëndësishme është që ti e di se ekzistojnë lloje të ndryshme të të lexuarit. Dhe, edhe më e rëndësishme është që ti e bën këtë si profesionistët e vërtetë: Para leximit të një teksti, shoshite mirë në mendje se cili lloj i leximit është mirëfilli i përshtatshëm.

reading 2KESHILLE:

Provoji njëherë qëllimshëm të katër llojet e leximit!

– Shfletoje fluturimthi një gazetë ose një prospekt për një informatë të caktuar.

– Shtrihu në shtrat me një tekst zbavitës dhe përpije.

– Kërkoji në fjalor tri fjalë të vështira.

– Lexoje krejt në mënyrë të përpiktë në tryezën e punës një tekst nga një libër shkollor dhe mbaj shënime për të. I vëren ndryshimet? Përdori me mend dhe qëllimshëm të katër llojet e leximit!

Teknika e të lexuarit në 5 hapa për të kuptuarit e saktë të tekstit ne gjuhen angleze

Lexim ne anglishtNëse vërtet duhet ose dëshiron ta kuptosh me themel një tekst ne gjuhen angleze (sepse ai i përket, për shembull, lëndës së provimit ose të intereson shumë), atëherë të ndihmon shkëlqyeshëm teknika e të lexuarit në 5 hapa. Ajo është e përshtatshme posaçërisht për tekstet shkencore-popullarizuese (p.sh., nga dituria për natyrën). Ajo, megjithatë, mund të përdoret po ashtu edhe te tekstet letrare (tregimi, romani). Kjo teknikë funksionon sipas këtyre hapave:

1. Lexoje fluturimthi tekstin dhe krijo një ide për të

Qëllimi është që të kesh një ide në vija të trasha për tekstin. Prandaj, lexoji titullin dhe të gjithë mestitujt, shikoji ilustrimet, shikoji të gjithë kapitujt veç e veç. Te librat: Lexoji rezymetë prapa në kopertinë ose në faqen e parë a të dytë të brendshme, lexoje pasqyrën e përmbajtjes, lexoje tejetej parathënien ose hyrjen.

2. Shtro pyetje për tekstin Çka do të dëshiroje të dije për tekstin dhe çka të intereson? Çka di tashmë dhe çka do të dëshiroje të dije më thellë për të? Shkruaji në një fletë pyetjet e tua dhe lë vend për pyetje të tjera.

3. Lexoje tash tekstin saktësisht tejetej Lexoje i përqendruar tekstin në tërësi.

Te tekstet ose te librat më të gjatë, ndaje atë në pjesë më të vogla, të cilat ti mund t’i zotërosh (ndarje, faqe, kapitull). Pas çdo pjese, merre fletëpyetjen e hapit 2 dhe shoshite mirë se çka mund të përgjigjesh tash. Mbase, shënoji edhe pyetjet shtesë që ta kanë tërhequr vëmendjen gjatë leximit. Te tekstet e gjata mund t’i shenjosh të rëndësishmet, ashtu siç është përshkruar në hapin 4b.

4. Shenjo të rëndësishmen, përgjigju pyetjeve, rezymoje/përmblidhe tekstin

a) Kur ta kesh përfunduar së lexuari tekstin, shikoji pyetjet e tua të hapave 2 dhe 3 dhe, nëse është e mundshme, përgjigju.

b) Shenjoje çdo gjë të rëndësishme në tekst (nënvizoje, shenjoje me laps vezullues, nënvizoje rreshtin). Eventualisht mbaj shënime anësore. Te librat, në të cilët nuk mund të shkruash, përdore lapsin ose vëre një skedë aty. «Shenijimi i së rëndësishmes në tekst; mbajtja e shënimeve anësore».

c) Hartoje një rezyme të tekstit me fjalët e tua. Kjo të ndihmon ta shoshitësh në mendje edhe një herë saktësisht krejt përmbajtjen.

5. Përsërite përmbajtjen Një apo dy ditë më vonë:

Shikoje edhe një herë tekstin me shenjime nga hapi 4. Provoje që ta riprodhosh përmbajtjen në kokë ose në letër sa më shumë që të jetë e mundshme. Kontrolloje përmes tekstit origjinal se a ke harruar diçka.

Kur ke vetëm pak kohë… …

mund të përdorësh një formë të shkurtër të kësaj metode, me të cilën, natyrisht, mëson diçka më sipërfaqësore. 60

1. Lexoje fluturimthi tekstin dhe krijoje një ide Krejtësisht njëjtë si më sipër; lexoje aty!

2. Shtro pyetje për tekstin Krejtësisht njëjtë si më sipër; lexoje aty!

3. Lexoje tekstin tejetej në themel Tekstin e gjatë ndaje në pjesë. Pas çdo pjese (ndarje, kapitull) bëje një pauzë dhe përsërite në mendje për mbajtjen.

4. Përgjigju pyetjeve të tua, përsërite tekstin në mendje Përgjigju pyetjeve nga hapi 2. Në fund, përsërite edhe një herë në mendje tekstin e plotë. Më së miri, këtë bëje së paku dy herë: Menjëherë pas leximit dhe dy ditë më vonë.